Κυπριακή Δημοκρατία
Κυπριακή Δημοκρατία - Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας
Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία > Γενετικά Τροποποιημένοι Μικροοργανισμοί

Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία



Γενετικά Τροποποιημένοι Μικροοργανισμοί
Περιορισμένη Χρήση Γενετικά Τροποποιημένων Μικροοργανισμών

Κυπριακή Νομοθεσία

Ο περί Γενετικά Τροποποιημένων Μικροοργανισμών (Κατά την Περιορισμένη Χρήση) Νόμος του 2004 (Ν. 15(Ι)/2004)

Ευρωπαϊκή Νομοθεσία

Οδηγία 2009/41/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Μαΐου 2009, για την περιορισμένη χρήση γενετικώς τροποποιημένων μικροοργανισμών (αναδιατύπωση).


ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ Η Η ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

Θεσπίζει κανόνες για την περιορισμένη χρήση γενετικώς τροποποιημένων μικροοργανισμών (ΓΤΜ) για την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος στην ΕΕ.

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ

  • Μικροοργανισμοί και Γενετικά Τροποποιημένοι Μικροοργανισμοί (ΓΤΜ)
"Μικροοργανισμός" σημαίνει κάθε μικροβιακή οντότητα, κυτταρική ή μη, ικανή προς αναπαραγωγή ή προς μεταβίβαση γενετικού υλικού, συμπεριλαμβανομένων των ιών, των ιοειδών, των καλλιεργειών ζωϊκών και φυτικών κυττάρων.

"Γενετικά τροποποιημένος μικροοργανισμός" (ΓΤΜ) νοείται κάθε μικροοργανισμός όπως βακτήρια, ιοί ή μύκητες, στον οποίο το γενετικό υλικό έχει υποστεί αλλαγές με τρόπο που δεν συμβαίνει κατά τις φυσιολογικές διαδικασίες σύζευξης ή/και φυσικού ανασυνδυασμού·

  • Περιορισμένη Χρήση ΓΤΜ
Η περιορισμένη χρήση ΓΤΜ είναι κάθε δραστηριότητα κατά την οποία μικροοργανισμοί τροποποιούνται γενετικώς, καλλιεργούνται, αποθηκεύονται, μεταφέρονται, καταστρέφονται, απορρίπτονται ή χρησιμοποιούνται καθ’ οιονδήποτε άλλο τρόπο, και για την οποία χρησιμοποιούνται περιοριστικά μέτρα/μέτρα ασφαλείας για να περιοριστεί η επαφή τους με τον ευρύτερο πληθυσμό και το περιβάλλον.

  • Ατυχήματα

Ατυχήματα: Τα ατυχήματα αναφέρονται σε κάθε περιστατικό το οποίο συνεπάγεται σημαντική και μη εσκεμμένη ελευθέρωση ΓΤΜ κατά τη διάρκεια της περιορισμένης χρήσης τους και το οποίο μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Tαξινομήσεις και Κοινοποιήσεις (Γνωστοποιήσεις)

Οι χρήστες ΓΤΜ πρέπει να εκτιμούν τις περιορισμένες χρήσεις ως προς τον κίνδυνο στον οποίο ενδέχεται να εκθέσουν την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Η εκτίμηση έχει ως αποτέλεσμα την κατάταξη στις παρακάτω κατηγορίες.


    Κατηγορία 1: για δραστηριότητες μηδενικού ή αμελητέου κινδύνου.

    Κατηγορία 2: για δραστηριότητες χαμηλού κινδύνου.

    Κατηγορία 3: για δραστηριότητες μέτριου κινδύνου.

    Κατηγορία 4: για δραστηριότητες υψηλού κινδύνου.


Κοινοποίηση και Αδειοδότηση Περιορισμένης Χρήσης ΓΤΜ

  • Όταν μια περιορισμένη χρήση ενός ΓΤΜ πρόκειται να πραγματοποιηθεί για πρώτη φορά, ο χρήστης οφείλει να υποβάλλει κοινοποίηση που να περιέχει πληροφορίες (που απαριθμούνται στο παράρτημα V του Νόμου) στην αρμόδια Αρχή που είναι ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΥΕΠΚΑ). Η εν λόγω κοινοποίηση ενημερώνει τις αρχές ότι η εγκατάσταση είναι κατάλληλη για τους σκοπούς της δραστηριότητας, έτσι ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον.
  • Μετά την κοινοποίηση στις αρχές, οι περιορισμένες χρήσεις της κατηγορίας 1 είναι δυνατόν να πραγματοποιούνται χωρίς άλλη γνωστοποίηση.
  • Οι περιορισμένες χρήσεις της κατηγορίας 2 μπορούν να πραγματοποιηθούν αμέσως μετά τη κοινοποίηση, με την προϋπόθεση ότι οι εγκαταστάσεις είχαν γνωστοποιηθεί παλαιότερα για πραγματοποίηση περιορισμένης χρήσης της κατηγορίας 2 ή ανώτερης. Ωστόσο, σε αντίθετη περίπτωση και ελλείψει άρνησης εκ μέρους της αρμόδιας αρχής, η περιορισμένη χρήση της κατηγορίας 2 μπορεί να πραγματοποιηθεί 45 ημέρες μετά την υποβολή της κοινοποίησης (ή ενωρίτερα, εφόσον συμφωνεί η αρμόδια αρχή).
  • Οι περιορισμένες χρήσεις της κατηγορίας 3 ή 4 δεν δύνανται να προχωρήσουν χωρίς την προηγούμενη έγκριση της αρμόδιας αρχής, η οποία πρέπει να κοινοποιήσει την απόφασή της γραπτώς.
  • Δεν επιτρέπεται η χρήση γενετικά τροποποιημένων μικροοργανισμών κατηγορίας 2, 3 και 4 χωρίς πρώτα να έχει υποβληθεί κοινοποίηση στον ΥΕΠΚΑ πριν την έναρξη της χρήσης. Τα στοιχεία που πρέπει να συμπεριλαμβάνονται στην κοινοποίηση αναφέρονται στο Παράρτημα V του Νόμου 15(Ι)/2004. Η κοινοποίηση ελέγχεται ως προς την πληρότητά της και την επάρκεια των μέτρων περιορισμού και άλλων μέτρων προστασίας της διαχείρισης των αποβλήτων και των μέτρων αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και εκτάκτων περιστατικών. O ΥΕΠΚΑ εκδίδει γραπτή άδεια με όρους σχετικούς με την περιορισμένη χρήση ΓΤΜ.

Κοινοποίηση ατυχημάτων

Κάθε περιστατικό το οποίο συνεπάγεται σημαντική και μη εσκεμμένη ελευθέρωση ΓΤΜ κατά τη διάρκεια της περιορισμένης χρήσης τους και το οποίο μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον πρέπει να κοινοποιείται στον ΥΕΠΚΑ και να συμπεριλαμβάνονται οι ακόλουθες πληροφορίες:

    • τις περιστάσεις του ατυχήματος
    • την ταυτότητα και τις ποσότητες των σχετικών ΓΤΜ ή οργανισμών
    • κάθε πληροφορία που είναι αναγκαία για την εκτίμηση των επιπτώσεων του ατυχήματος στην υγεία του γενικού πληθυσμού και του περιβάλλοντος
    • τα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί..